นิเวศวิทยาเชิงลึก (Deep Ecology) คือแนวคิดเชิงปรัชญาและขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมที่ชวนให้เราค้นหาคุณค่าและปรัชญาแที่เป็นพื้นฐานความสัมพันธ์ของเรากับโลกธรรมชาติ อันเป็นปรัชญาที่มองเห็นถึงคุณค่าโดยธรรมชาติของสรรพชีวิตและสิทธิที่จะดำรงอยู่ การเคลื่อนไหวทางสังคมของขบวนการนิเวศวิทยาเชิงลึกเพื่อการพิทักษ์ รักษา หรือฟื้นฟู ระบบนิเวศมีพื้นฐานมาจากปรัชญานี้ นิเวศวิทยาเชิงลึกเรียกร้องให้มีการเปลี่ยนแลงสังคมและนโยบายทางสังคมที่เอื้อให้สรรพชีวิตสามารถร่วมดำรงอยู่ได้เพราะมีสิทธิและคุณค่าโดยธรรมชาติ ไม่ใช่เพียงเพาะเขามีประโยชน์ต่อมนุษย์ อาร์เน แนส (Arne Næss) นักปรัชญาชาวนอร์เวย์เป็นผู้ริเริ่มนำเสนอแนวคิดปรัชญานิเวศวิทยาเชิงลึกในปี ค.ศ. 1973 โดยได้แรงบันดาลใจจากการอ่านหนังสือ Silent Spring โดย Rachel Carson ซึ่งเป็นหนังสือที่นำเสนอผลการวิจัยถึงผลกระทบของการใช้ DDT และยาฆ่าแมลงที่มีต่อสิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศอย่างน่าตกใจ หนังสือเล่มนี้เป็นที่กล่าวถึงอย่างกว้างขวางและกลายเป็นหนังสืออ้างอิงและกระตุ้นพลังของขบวนการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมจนถึงปัจจุบัน สำหรับอาร์เน แนส เมื่อได้อ่านหนังสือ Silent Spring มันกลับกระตุ้นพลังของนักปรัชญาภายในเขาให้เกิดการตั้งคำถามลึกลงไปว่า อะไรคือรากเหง้า หรือที่มาของพฤติกรรมความสัมพันธ์ของมนุษย์ต่อโลกธรรมชาติที่นำเรามาสู่สภาวะนี้ คือสภาวะที่การกระทำความเสื่อมแก่โลกธรรมชาติและระบบนิเวศนั้นเป็นความปรกติธรรมดาอันเป็นที่ยอมรับกันทั่วไปและไม่ถูกตั้งคำถาม อะไรคือโลกทัศน์ ความคิด ปรัชญาที่เป็นพื้่นฐานของวิถีทางพฤติกรรมที่ทำให้เรากระทำความเสื่อมต่อโลกธรรมชาติจนเป็นเรื่องปรกติ เขามองว่าโลกทัศน์แบบ Antropocentrism ที่มองมนุษย์เป็นศูนย์กลางของสรรพสิ่งที่ มีคุณค่าและความสำคัญเหนือกว่าสิ่งอื่น มองสิ่งแวดล้อมและโลกธรรมชาติรอบตัวมนุษย์เป็นทรัพยากรสำหรับให้มนุษย์ได้ใช้ประโยชน์ สรรพสิ่งรอบตัวมนุษย์จะมีคุณค่าก็ต่อเมื่อมันมีประโยชน์ในการใช้สอยของมนุษย์ หรือมีความสำคัญอย่างหนึ่งอย่างใดต่อมนุษย์เพียงเท่านั้น หาได้มีคุณค่าโดยตัวเอง( Inherent Value) … Continue reading นิเวศวิทยาเชิงลึกคืออะไร
